ABD’de Union Pacific’in Norfolk Southern’ı satın almasına yönelik 85 milyar dolarlık birleşme önerisi, düzenleyici inceleme sürecinde yeni itirazlarla karşı karşıya. Demiryolu Birleşmesini Durdurma Koalisyonu, yerel yönetimler ve bölge sakinlerinin sürece katılımını artırmak amacıyla etkileşimli bir harita yayımlarken, 102 Demokrat Kongre üyesi de Yüzey Taşımacılığı Kurulu’na (STB) gönderdiği mektupla işçi hakları, güvenlik ve hesap verebilirliğin öncelikli olarak değerlendirilmesini istedi.

Temmuz 2025’te duyurulan birleşme gerçekleşirse, ABD’nin ilk kıtalararası yük demiryolu ağı kurulmuş olacak. Düzenleyici dosyalara göre birleşik ağın toplam güzergâh uzunluğu 52 bin 215 mile ulaşacak. Toplulukların katılım niyetlerini STB’ye bildirmeleri için son tarih 30 Eylül, yorum, itiraz ve şart talepleri için son tarih ise 18 Kasım olarak belirlendi.

Toplulukların Endişeleri Haritaya Taşındı

Demiryolu Birleşmesini Durdurma Koalisyonu tarafından 3 Eylül’de yayımlanan interaktif harita, birleşmenin farklı bölgelerde tren trafiği, yük hacmi ve karayolu taşımacılığı üzerindeki olası etkilerini ortaya koymayı amaçlıyor. Haritada mevcut demiryolu güvenliği ve hemzemin geçitlere ilişkin bilgiler de birleşme sonrası öngörülen değişikliklerle birlikte değerlendiriliyor.

Koalisyonun üyeleri arasında BNSF Demiryolu, CPKC, nakliyeci grupları ve üç demiryolu işçi sendikası bulunuyor. Grup, STB’nin karar sürecinde eyalet, ilçe ve yerel yönetimlerin yanı sıra ilk müdahale ekipleri ile birleşmenin sonuçlarından doğrudan etkilenebilecek bölge sakinlerinin görüşlerine başvurması gerektiğini savunuyor.

Koalisyonun tahminlerine göre birleşme sonrasında ana hatların 2 bin 200 milden fazlasında günlük tren sayısı en az yüzde 40 artabilir. Bunun yanında 5 bin milden fazla hat kesiminde, daha ağır veya daha uzun trenlerin etkisiyle brüt ton-mil değerinde yüzde 40 veya daha fazla yükseliş yaşanabileceği öne sürülüyor.

Bazı Bölgelerde Tren Trafiği İkiye Katlanabilir

Koalisyon, bazı hemzemin geçitlerde demiryolu trafiğinin iki katına çıkabileceğini belirtiyor. Ayrıca 50’den fazla intermodal ve aktarma tesisinde kamyon trafiğinin yüzde 20’nin üzerinde artabileceği öngörülüyor.

Kaliforniya’daki Inland Empire bölgesi, Illinois’teki Centreville, Ohio’daki Toledo ve Minnesota’daki Twin Cities, yüksek trafik artışı beklenen bölgeler arasında gösteriliyor. Koalisyon, bazı bölgelerde artış oranlarının yüzde 225’i aşabileceğini, Inland Empire ve Centreville’de ise yüzde 400’ün üzerine çıkabileceğini savunuyor.

Houston da birleşme karşıtlarının dikkat çektiği bölgeler arasında bulunuyor. Koalisyona göre önümüzdeki beş yıl içinde intermodal kamyon trafiğinde yaklaşık yüzde 140, otomobil taşıyıcı kamyon trafiğinde ise yüzde 15 artış yaşanabilir. Federal Demiryolu İdaresi’nin 2020’den bu yana Houston bölgesinden 20 binden fazla demiryolu geçişi engeli bildirimi aldığı da aktarılıyor.

Union Pacific Farklı Bir Tablo Ortaya Koyuyor

Union Pacific ise birleşmenin tren trafiğinde sınırlı bir artışa yol açacağını ve 2,1 milyon kamyonun karayollarından demiryoluna aktarılması sayesinde güvenliğin artacağını savunuyor.

Şirketin birleşme başvurusunda, büyümenin büyük bölümünün intermodal ve ticari hizmetler arasında eşit şekilde dağıtılacak 24 ilave trenle karşılanmasının öngörüldüğü belirtiliyor. Union Pacific, yerel trenler de dahil olmak üzere günlük tren seferlerinde yüzde 1’den az, şehirlerarası tren seferlerinde ise yüzde 3’ten az artış beklediğini bildiriyor.

Şirket, birleşmenin karayollarındaki yük trafiğini azaltarak sıkışıklığın hafiflemesine ve büyük kamyon kazalarından kaynaklanan can kayıplarının önlenmesine katkı sağlayacağını ileri sürüyor. Union Pacific ayrıca birleşmenin onaylanması halinde altyapı, terminal kapasitesi, demiryolu sahaları ve teknoloji yatırımları için ilave kaynak ayıracağını belirtiyor.

Çevresel Etkiler De İncelenecek

STB’nin hazırladığı çevresel değerlendirme kapsamında, birleşmenin belirli eşikleri aştığı hat kesimleri ve tesisler incelenecek. Günde en az sekiz trenlik artış veya tonajda yüzde 100 ve üzeri yükseliş beklenen bölgelerde yerel etkilerin değerlendirilmesi planlanıyor.

Hazırlanacak çevresel etki değerlendirme raporunda, birleşmenin onaylanması halinde uygulanabilecek azaltıcı tedbirlere de yer verilmesi bekleniyor. Daha önceki demiryolu birleşmelerinde özellikle Chicago çevresinde benzer yerel itirazların gündeme geldiği belirtiliyor.

Canadian National’ın 2009’da Elgin, Joliet & Eastern’ı satın almasının ardından banliyölerin itirazları üzerine STB; üst ve alt geçitler, sessiz bölgeler, çitler ve gürültü bariyerleri gibi çeşitli önlemler talep etmişti. Canadian Pacific’in 2023’te Kansas City Southern’ı satın alması da ek tren trafiği gerekçesiyle bazı bölgelerde tepkiyle karşılanmıştı.

102 Demokrat Milletvekilinden İşçi Hakları Çağrısı

Birleşmeye yönelik siyasi baskı da artıyor. Oregon Demokratı Temsilci Valerie Hoyle öncülüğünde hazırlanan 3 Eylül tarihli mektup, 102 Temsilciler Meclisi Demokratının imzasını taşıyor. Teamsters Rail Conference ile koordineli hazırlanan 10 sayfalık belgede, STB’den birleşmenin istihdam, güvenlik ve hesap verebilirlik üzerindeki etkilerinin onay öncesinde kapsamlı biçimde incelenmesi talep ediliyor.

Hoyle, demiryolu çalışanlarının ABD tedarik zincirinin temel unsurlarından biri olduğunu belirterek, işçilerin hakları ve güvenliğinin öncelikli olması gerektiğini vurguladı. Milletvekilleri ayrıca birleşmenin oluşturabileceği yoğunlaşmanın tüketici fiyatları üzerinde baskı oluşturabileceği yönündeki endişelerini de dile getirdi.

Demiryolu sendikaları da birleşmenin bazı iş pozisyonları üzerindeki etkisinden kaygı duyuyor. Teamsters Demiryolu Konferansı Başkanı Mark Wallace, Union Pacific yöneticileriyle görüşmeler gerçekleştirildiğini ancak şirketin sendika üyelerine yönelik “ömür boyu istihdam” teklifinin bazı pozisyonları yeterince güvence altına almadığını savundu.

Yedi Eyaletin Başsavcısından Ret Talebi

Birleşmeye karşı çıkan siyasi aktörlerin sayısı yalnızca Kongre üyeleriyle sınırlı değil. Montana, Iowa, Kansas, Florida, Kuzey Dakota, Güney Dakota ve Tennessee başsavcıları da 1 Eylül’de STB’ye başvurarak revize edilen birleşme başvurusunun reddedilmesini istedi.

Başsavcılar, şirketlerin işlemin kamu yararına olduğunu yeterince ortaya koyamadığını savunurken, çiftçiler, nakliyeciler ve tüketiciler açısından daha yüksek maliyetlerin ortaya çıkabileceği uyarısında bulundu. Demiryolu Birleşmesini Durdurma Koalisyonu da benzer gerekçelerle ABD Başkanı Donald Trump’a mektup göndererek birleşmeye karşı çıktı.

STB İncelemeyi Sürdürüyor

STB, ağustos ayının ortasında birleşme sürecindeki durdurma kararını kaldırarak incelemeyi yeniden başlatmıştı. Kurul, şirketlerden ek bilgi talep ederken çevresel etki değerlendirme raporunu da hazırlıyor. Kurulun resmi takvimine göre katılım niyetleri için son tarih 30 Eylül 2026 olarak korunurken, diğer başvuru ve itiraz takvimleri ağustos ayında belirlenen süreç doğrultusunda ilerliyor.

Mektupta ayrıca iş gücündeki olası azalmanın hizmet kalitesi ve güvenliği zayıflatıp zayıflatmayacağı, daha küçük demiryollarına yapılabilecek satış veya kiralamaların mevcut çalışan haklarını etkileyip etkilemeyeceği ve birleşme sonrasında toplu iş sözleşmelerinin nasıl korunacağı gibi konuların da incelenmesi isteniyor.

Milletvekilleri, zorunlu yer değiştirmelerin çalışanların haklarını kaybetmesine yol açmaması ve mevcut işçi haklarının birleşme sonrasındaki işlemlerde de korunması gerektiğini savunuyor.

Birleşme Sürecinde Baskı Artıyor

Union Pacific ile Norfolk Southern arasındaki 85 milyar dolarlık birleşme önerisi, bir yandan şirketlerin daha verimli ve kıtalararası bir yük ağı oluşturacağı savunmasıyla desteklenirken, diğer yandan rekabet, istihdam, güvenlik, çevresel etkiler ve yerel trafik üzerindeki olası sonuçları nedeniyle yoğun biçimde tartışılıyor.

STB’nin önündeki süreçte yerel topluluklar, sendikalar, eyalet yönetimleri, nakliyeciler ve siyasi temsilcilerin itirazları değerlendirilirken, kurulun nihai kararında birleşmenin kamu yararına etkileri belirleyici olacak. Böylece ABD demiryolu sektörünün geleceğini şekillendirebilecek dev birleşmenin ekonomik etkilerinin yanı sıra çalışanlar ve topluluklar üzerindeki sonuçları da kapsamlı biçimde ele alınacak.

Kaynak= https://rayhaber.com/2026/09/abdde-up-ns-birlesmesine-karsi-tepkiler-buyuyor/