Çekya’da demiryolu yük taşımacılığı, 2025 yılında taşınan yük miktarı açısından büyüme kaydetmesine rağmen taşıma performansında gerileme yaşadı. Çek Ulaştırma Bakanlığı tarafından yayımlanan 2025 Ulaştırma Yıllığı’na göre, demiryollarında taşınan yük miktarı bir önceki yıla göre yüzde 3,2 artarak 83 milyon tona ulaştı.

Bakanlığın açıkladığı istatistiklere göre artışın büyük bölümü ithalat ve ihracat taşımalarından kaynaklandı. Ancak taşınan yük miktarındaki yükseliş, yüklerin daha kısa mesafelerde taşınması nedeniyle ton-kilometre performansına aynı ölçüde yansımadı.

Tonaj Artarken Ton-Kilometre Azaldı

2025 yılında Çek demiryollarında toplam taşıma performansı 14,3 milyar ton-kilometre olarak gerçekleşti. Bu değer, son altı yılın en düşük seviyesi olarak kayıtlara geçti.

Ton-kilometre göstergesi, bir ton yükün bir kilometre taşınmasını ifade ediyor ve yalnızca taşınan yük miktarını değil, taşıma mesafesini de dikkate alıyor. Bu nedenle tonajdaki artışa rağmen performansın düşmesi, yüklerin ortalama olarak daha kısa mesafelere taşındığını ortaya koyuyor.

Çek Ulaştırma Bakanlığı, bu tablonun özellikle transit taşımacılığın payındaki azalma ve ortalama taşıma mesafelerinin kısalmasıyla bağlantılı olduğunu belirtti. Böylece demiryolu işletmecileri daha fazla yük taşırken, yüklerin kat ettiği toplam mesafe azaldı.

Karayolu Taşımacılığı Pazarın Büyük Bölümünü Oluşturuyor

Çekya’da tüm ulaşım türleri birlikte değerlendirildiğinde 2025 yılında toplam yük taşımacılığı yüzde 5 artışla 563 milyon tona yükseldi. Aynı dönemde toplam taşıma performansı ise yüzde 2,5 artarak 89,5 milyar ton-kilometreye ulaştı.

Bu büyümenin en büyük payı karayolu taşımacılığına ait oldu. Karayoluyla taşınan yük miktarı 465,4 milyon tona çıkarken, taşıma performansı 73,4 milyar ton-kilometre olarak gerçekleşti.

Bir önceki yıla göre karayolu taşımacılığı hacim bazında yüzde 5,1, performans açısından ise yüzde 4,4 büyüdü. Böylece karayolu taşımacılığı toplam yük hacminin yaklaşık yüzde 83’ünü, ton-kilometre performansının ise yüzde 82’sini oluşturarak pazardaki baskın konumunu korudu.

Demiryolu Yolcu Taşımacılığında İstikrar Sürüyor

Yük taşımacılığındaki farklı tabloya karşın yolcu demiryolu taşımacılığı 2025 yılında istikrarlı bir görünüm sergiledi.

Yolcu sayısı bir önceki yıla göre yüzde 0,2 artarken, yolcu-kilometre performansı yüzde 2 yükseldi. Bu durum, yolcuların ortalama seyahat mesafelerinin bir miktar uzadığına işaret ediyor.

Çek Ulaştırma Bakanı Ivan Bednárik, ulaştırma verilerinin iki temel eğilimi ortaya koyduğunu belirterek, karayolu taşımacılığındaki büyümenin sürdüğünü, demiryolu yolcu taşımacılığının ise pandemi sonrası toparlanmasını tamamlayarak 2019 seviyelerinin üzerine çıktığını ifade etti.

İthalat Ve İhracat Demiryolu Yük Trafiğini Destekliyor

2025 yılı verileri, Çekya’da demiryolu yük taşımacılığının uluslararası ticaret sayesinde büyümeye devam ettiğini gösterirken, transit yüklerin azalması ve sevkiyat mesafelerinin kısalması nedeniyle taşıma performansında düşüş yaşandığını ortaya koyuyor.

Uzmanlar, tonaj artışına rağmen ton-kilometre değerlerindeki gerilemenin, demiryolu sektörünün yalnızca taşınan yük miktarıyla değil, yüklerin kat ettiği mesafeyle de değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor. Bu durum, gelecekte uluslararası transit taşımacılığın yeniden artırılmasının sektör açısından önemli bir hedef olabileceğine işaret ediyor.