DEMİRYOLU KAZALARINI VE OLAYLARINI ARAŞTIRMA ve İNCELEME YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; demiryolu kaza ve olaylarının araştırılması ve incelenmesi, bunlara ilişkin bildirimlerin yapılmasına yönelik usul ve esaslar ile görev, yetki ve sorumlulukları belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik;

  1. a) Ulusal demiryolu altyapı ağına bağlı hatlarda ve şehir içi raylı toplu taşıma sistemine bağlı hatlarda meydana gelen kaza ve olayların,
  2. b) Yabancı ülkelerin demiryolu altyapı ağlarında; Türkiye’de lisans almış demiryolu tren işletmecileri tarafından işletilen demiryolu araçları ve tasarımı veya imalatı Türkiye’de yapılan demiryolu araçlarının dâhil olduğu kaza ve olayların,

araştırılmasını ve incelenmesini kapsar.

Dayanak

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik; 26/9/2011 tarihli ve 655 sayılı Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 29 uncu ve 34 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar ve kısaltmalar

MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

  1. a) Araştırma faaliyetleri: Herhangi bir kaza veya olaydan bağımsız olarak, demiryolu emniyet düzenlemeleri ile emniyet yönetimi bakımından belirgin bir etki potansiyelini içeren uygulamaların, teknolojik gelişmelerin takibi ve analizi sonrasında, mevcut mevzuat ve uygulamalar konusunda görüş ve önerilerde bulunmayı içeren süreci,
  2. b) Bakanlık: Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığını,
  3. c) Bilirkişi: Çözümü özel uzmanlık veya teknik bilgiyi gerektiren kaza araştırma ve incelemelerinde görevlendirilen kişiyi,

ç) Ciddi kaza: En az bir kişinin ölümü veya en az beş kişinin ağır yaralanması ile sonuçlanan ya da araçlarda, yolda, diğer tesislerde veya çevrede meydana getirdiği zararların toplamı, her yıl 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılmak kaydıyla, en az altı milyon TL olan kazaları,

  1. d) Demiryolu altyapı işletmecisi: Tasarrufundaki demiryolu altyapısını güvenli bir şekilde işletmek ve demiryolu tren işletmecilerinin hizmetine sunmak hususunda yetkilendirilmiş kamu tüzel kişilerini ve şirketleri,
  2. e) Demiryolu altyapısı: Demiryolunu oluşturan zemin, balast, travers ve ray ile elektrifikasyon, sinyalizasyon ve haberleşme tesisleriyle bunların tamamlayıcısı her türlü sanat yapısı, tesis, gar ve istasyonları, lojistik ve yük merkezleri ve bunların eklentileri ile iltisak hatlarını,
  3. f) Demiryolu aracı: Hat yapım, bakım, tamir ve kontrol araçları dâhil her türlü çeken ve çekilen araçlar ile tren setlerini,
  4. g) Demiryolu tren işletmecisi: Ulusal demiryolu altyapı ağı üzerinde yük ve/veya yolcu taşımacılığı yapmak üzere yetkilendirilmiş kamu tüzel kişilerini ve şirketleri,

ğ) İnceleme: Meydana gelen kaza ve olayların tekrarının önlenmesi amacıyla bilgi toplanıp analiz edilmesi, gerçek nedenlerinin belirlenmesi ve gerekli emniyet tavsiyelerinde bulunulması faaliyetlerini içeren süreci,

  1. h) KAİK Yönetmeliği: 6/5/2013 tarihli ve 28639 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Kaza Araştırma ve İnceleme Kurulu Yönetmeliğini,

ı) Kaza: Maddi hasar, ölüm, yaralanma gibi zararlı sonuçları olan, istenmeyen, beklenmedik, ani ve kasıtsız bir olay veya olaylar zincirini,

  1. i) Kaza Çeşitleri: Çarpışma, deray, hemzemin geçit kazası, hareket halindeki demiryolu aracının şahsa çarpması, yangın ve benzeri durumları,
  2. j) Kaza veya olay inceleme raporu: Belirli bir kaza veya olayın incelenmesi sonucu Ek-2’deki içeriğe uygun olarak hazırlanmış raporu,
  3. k) Kurul: Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Kaza Araştırma ve İnceleme Kurulunu,
  4. l) Olay: İstenmeyen, beklenmedik, demiryolu sisteminin işleyişini ve/veya emniyetini etkileyen, kaza tanımı dışında kalan durumları,
  5. m) Şehir içi raylı toplu taşıma işletmecisi: Şehir içi raylı toplu taşıma hatlarında yolcu taşımacılığı yapmak üzere yetkilendirilmiş kamu tüzel kişilerini ve şirketlerini,
  6. n) Şehir içi raylı toplu taşıma hatları: Bir şehir merkezi veya şehirleşmiş bölge il ve civar bölgeleri arasındaki ulaşım ihtiyaçlarının karşılanması için sunulan metro, tramvay, banliyö gibi raylı sistemleri,
  7. o) Şirket: 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre tutulan ticaret siciline kayıtlı şirketi,

ö) Ulusal demiryolu altyapı ağı: Türkiye sınırları içerisinde bulunan il ve ilçe merkezleri ve diğer yerleşim yerleri ile limanlar, hava meydanları, organize sanayi bölgeleri, lojistik ve yük merkezlerini birbirine bağlayan, kamuya veya şirketlere ait bütünleşik demiryolu altyapısı ağını,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Kaza ve Olay İncelemesinin Amacı, Görev ve Yetkiler, Kaza ve Olay Bildirimleri

Kaza ve olay incelemesinin amacı

MADDE 5 – (1) Bu Yönetmelik kapsamındaki demiryolu kaza ve olay incelemesinin amacı; demiryolu kaza ve olaylarının meydana gelmesine neden olan gerçek sebeplere ulaşmak suretiyle demiryollarında can, mal ve çevre emniyetine yönelik mevzuat ve uygulamaların geliştirilmesine ve ileride olabilecek benzer kaza ve olayların önlenmesine katkı sağlayacak tavsiyelerde bulunmaktır.

(2) Bu Yönetmelik kapsamında yürütülen demiryolu kaza ve olay incelemeleri adli veya idari soruşturma niteliğinde olmadığı gibi, amacı suçu ve suçluyu tespit etmek veya sorumluluk paylaştırmak değildir.

Araştırma ve incelemede görevlendirilen uzmanların nitelikleri ile görev ve yetkileri

MADDE 6 – (1) Demiryolu kaza ve olaylarının araştırma ve incelemesinde görev yapmak üzere Kurul hizmetlerinde görevlendirilen uzmanlar, demiryolu sektöründe yol, cer, yolcu, yük, tesisler, trafik gibi ihtisas konularında en az beş yıl tecrübeli personelden seçilir.

(2) Kaza ve olay araştırma ve incelemesi için görevlendirilen uzmanlar, KAİK Yönetmeliğinde belirtilen görev ve yetkilerin yanı sıra, hudut kapıları ve gümrüklü sahalar da dâhil olmak üzere;

  1. a) Kaza veya olay sahasına erişebilir.
  2. b) Kaza veya olaya karışan demiryolu araçlarına çıkabilir ve araç üzerinde incelemelerde bulunabilir.
  3. c) Makinist, diğer tren üstü personel ve diğer ilgililerle görüşebilir.

ç) Demiryolu altyapı işletmecileri ve demiryolu tren işletmecilerine ait her türlü tesisler ile diğer kurum, kuruluş ve şirketlerde kaza veya olaylara münhasır olmak üzere gerekli araştırma ve incelemelerde bulunabilir.

  1. d) Demiryolu araçları üzerinde bulunan hız kontrol saatindeki kayıt örneklerini alabilir ve çözümletebilir.
  2. e) Trafik Kumanda Merkezlerindeki seyir ve iletişim kayıtlarına erişebilir.

Kaza ve olayların bildirim yükümlülüğü

MADDE 7 – (1) Ulusal demiryolu altyapı ağında ve şehir içi raylı toplu taşıma hatlarında meydana gelen kaza ve olaylar; demiryolu altyapı işletmecileri ve şehir içi raylı toplu taşıma işletmecileri tarafından Ek-1’de yer alan demiryolu kaza ve olay bildirim formu doldurularak Kurula elektronik posta veya faks yoluyla derhal iletilir.

(2) Yabancı ülkelerdeki demiryolu altyapı ağlarında; Türkiye’de lisans almış demiryolu tren işletmecileri tarafından işletilen demiryolu araçlarının dâhil olduğu kaza ve olaylar ilgili demiryolu tren işletmecileri tarafından Ek-1’de yer alan demiryolu kaza ve olay bildirim formu doldurularak Kurula elektronik posta veya faks yoluyla bildirilir.

(3) Yabancı ülkelerdeki demiryolu altyapı ağlarında; tasarımı veya imalatı Türkiye’de yapılan demiryolu araçlarının dâhil olduğu kaza ve olayların ilgili demiryolu tren işletmecileri tarafından Ek-1’de yer alan demiryolu kaza ve olay bildirim formu doldurularak Kurula elektronik posta veya faks yoluyla bildirilmesi ihtiyaridir.

İşletmecilerin kaza ve olay raporları

MADDE 8 – (1) Demiryolu altyapı işletmecileri, demiryolu tren işletmecileri ve şehir içi raylı toplu taşıma işletmecileri, kendi bünyelerinde hazırladıkları kaza ve olay raporlarının bir örneğini rapor nihayete erdikten sonra beş işgünü içerisinde Kurula gönderirler.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Kaza ve Olayların İncelenmesi

Kaza ve olay incelemesine karar verilmesi

MADDE 9 – (1) Kaza veya olay bildiriminin alınmasından veya başka şekilde kaza veya olaydan haberdar olunmasından sonra, Kurul Başkanı tarafından inceleme yapılıp yapılmayacağı hususunda karar verilir.

(2) Her türlü kaza ve olay incelemeye tabi tutulabilir.

(3) Ciddi kazaların incelenmesi öncelikle yapılır.

Kaza ve olayın incelenmesi

MADDE 10 – (1) Kurul Başkanı tarafından incelenmesine karar verilen demiryolu kaza veya olayı için;

  1. a) Kurul Başkanı tarafından Kurul hizmetlerinde görevlendirilen uzmanlar arasından görevlendirme yapılır. Birden fazla uzman görevlendirilmesi durumunda bunlardan biri grup başkanı olarak tayin edilir.
  2. b) Kaza veya olay incelemesinin özel bir uzmanlık gerektirmesi durumunda veya Kurul Başkanının gerekli göreceği diğer hallerde, Kurul hizmetlerinde görevlendirilen uzmanlar dışında da görevlendirme yapılabilir.

(2) Kaza veya olay incelemesi için görevlendirilen uzmanlar bu Yönetmelikte ve KAİK Yönetmeliğinin 14 üncü maddesinde belirtilen görev ve yetkiler dâhilinde inceleme faaliyetlerini yürütür.

Diğer devletlerle işbirliği

MADDE 11 – (1) Ulusal demiryolu altyapı ağında; yabancı ülkelerin demiryolu tren işletmecilerine ait demiryolu araçları ile tasarımı veya imalatı yabancı devlette yapılan demiryolu araçlarının dâhil olduğu kaza ve olayların incelenmesinde ilgili yabancı devletlerin kaza araştırma ve inceleme kuruluşları işbirliği için davet edilebilir.

(2) Yabancı ülke demiryolu altyapı ağında; Türk demiryolu tren işletmecilerine ait demiryolu araçlarının ve tasarımı veya imalatı Türkiye’de yapılan demiryolu araçlarının dâhil olduğu kaza ve olayların inceleme çalışmalarına Kurul tarafından katılım sağlanabilir.

Delil ve kayıtların gizliliği

MADDE 12 – (1) Kaza veya olay incelemesi kapsamında elde edilen bütün yazılı ve/veya elektronik ortamdaki bilgi ve belgeler ve kayıtlar ile kaza inceleme taslak raporları, adli makamlar istisna olmak üzere, hiçbir kişi ve merci ile paylaşılamaz ve kaza veya olay incelemesi maksatları dışında açıklanamaz.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Demiryolu Kaza ve Olay İnceleme Raporu

Demiryolu kaza ve olay inceleme taslak raporu

MADDE 13 – (1) Demiryolu kaza veya olayının incelenmesi sonucunda, söz konusu kaza veya olayı incelemek üzere görevlendirilen uzmanlar tarafından bir demiryolu kaza veya olay inceleme taslak raporu hazırlanır. Taslak raporda Ek-2’deki bölümlere yer verilir.

Taslak rapor üzerinde yapılacak işlemler

MADDE 14 – (1) Demiryolu kaza ve olay inceleme taslak raporunun tamamı veya belirli bölümleri, görüşlerinin alınması amacıyla ve ilgili tarafça taslak raporun tamamının veya bir bölümünün başka kişi, kurum ve kuruluşlarla paylaşılmayacağının taahhüt edilmesi şartıyla ilgili taraflara gönderilebilir.

(2) Demiryolu kaza ve olay inceleme taslak raporu, diğer ilgili ülkelerin görüşlerinin alınması amacıyla, en uygun vasıtalarla kendilerine gönderilir. Taslak raporun gönderilmesi, söz konusu ülkelerin gerekli gizlilik kurallarına uyacaklarını taahhüt etmelerine bağlıdır.

(3) Diğer ilgili tarafların ve diğer ilgili ülkelerin, taslak rapor üzerinde görüş ve/veya önerilerini bildirme süresi 25 işgünüdür.

(4) Diğer ilgili tarafların ve diğer ilgili ülkelerin süresi içerisinde bildirdikleri görüşler, demiryolu kaza ve olay inceleme raporunun nihai hale getirilmesinde dikkate alınır.

(5) Verilen süre içerisinde ilgili taraf veya ülkelerce herhangi bir görüş veya öneride bulunulmaması durumunda da taslak rapor 15 inci madde hükmü uyarınca nihai hale getirilir.

Demiryolu kaza ve olay inceleme raporu

MADDE 15 – (1) Demiryolu kaza ve olay inceleme taslak raporu KAİK Yönetmeliğinin 6 ncı maddesi gereğince Kurulda değerlendirilerek karara bağlanır.

(2) Birinci fıkra gereği karara bağlanan demiryolu kaza ve olay inceleme raporu, KAİK Yönetmeliğinin 6 ncı maddesi uyarınca;

  1. a) Kurul internet sitesinde yayımlanarak kamuoyu ve ilgililerle paylaşılır.
  2. b) Gerekli çeviriler yapılmak suretiyle, diğer ilgili ülkelere ve uluslararası kurum ve kuruluşlara en uygun vasıtalar kullanılarak gönderilir.

Demiryolu kaza veya olayının yeniden incelenmesi

MADDE 16 – (1) Kurul, raporun karara bağlanması sonrasında, rapordaki değerlendirme ve sonuçları değiştirebilecek nitelikte yeni delillerin ortaya çıkması durumunda, kaza veya olayın yeniden incelenmesine karar verebilir.

(2) Birinci fıkrada sözü edilen yeni deliller, diğer ilgili taraflar ve ilgili ülkelere de bildirilir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Araştırma Faaliyetleri

Demiryolu kaza ve olaylarına ilişkin araştırma faaliyetleri

MADDE 17 – (1) Kurul Başkanının gerekli görmesi halinde, Kurul hizmetlerinde görevlendirilen uzmanlara ve bilirkişilere veya diğer ilgili kişi, kurum, kuruluş ve üniversitelere Ek-3’te yer alan hususlara ilişkin bilgi toplanması amacıyla gerekli araştırma faaliyetleri yaptırılabilir.

(2) Birinci fıkrada sözü edilen araştırma faaliyetleri için görevlendirilen uzmanlar;

  1. a) Gerekli gördükleri demiryolu araçlarına çıkabilir, teçhizatı tetkik edebilir ve uygulamalara ilişkin gözlem yapabilirler.
  2. b) Gerekli gördükleri demiryolu tesislerinde ve ilgili kurum, kuruluş ve şirketlerde araştırma faaliyetlerinde bulunabilirler.

ALTINCI BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Hüküm bulunmayan haller

MADDE 18 – (1) Demiryolu kaza ve olaylarının araştırma ve incelenmesine ilişkin bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde, KAİK Yönetmeliği hükümleri uygulanır.

Yürürlük

MADDE 19 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 20 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanı yürütür.

Top